Cultuurhistorie en natuurbeheer

Cultuurhistorie en natuurbeheer2018-10-25T09:54:50+00:00

Project Description

Georganiseerd door

Overland logo
opleiding ecologie - natuurbeheer
opleiding ecologie - groenbeheer
opleiding ecologie - ontwerp, projecten, beleid

Doelgroep

  • Terreinbeheerders

  • Groenbeheerders en hoveniers

  • Beleidsmedewerkers en bestuurders

  • Projectleiders

  • Rentmeesters

  • Ecologen bij overheden en semioverheden

  • Ecologen bij advies- en onderzoeksbureaus

  • Docenten uit het groene vakonderwijs

  • Overige groene vakmensen

Cursus

Cultuurhistorie en natuurbeheer

Er is steeds meer maatschappelijke aandacht voor landschap en erfgoed in natuurgebieden. Bewoners hechten waarde aan het historische landschap van hun gebied. Met de nieuwe Omgevingswet krijgen landschap en erfgoed een prominente plek in het beleid van provincies en gemeenten. Maar hoe doe je recht aan het historische verhaal van jouw gebied en werk je toch aan natuurdoelen? Leer meer over cultuurhistorie in de beheerpraktijk.

Landschappelijk erfgoed

Bijna alle natuurgebieden in Nederland hebben een lange geschiedenis van menselijk gebruik, als hooiland, hakhoutgebied, jachtrevier, waterwingebied of als gemeenschappelijk heideterrein. De sporen die dat heeft achtergelaten zijn vaak nog goed in het natuurlandschap te zien. Vaak beter zelfs dan in landbouwgebieden, die in de afgelopen eeuw vaak op de schop zijn gegaan. De relicten van dat menselijke gebruik – zoals houtwallen, hooilandjes, duinen, traaien, voordes, karresporen of hakhoutkringen – vertellen niet alleen het verhaal van het gebied, maar herbergen vaak ook bijzondere (historisch)-ecologische waarden.

Kennisontwikkeling, afweging en beheer

De cursus biedt  informatie over cultuurhistorie en erfgoed in natuurgebieden. Waaraan kun je het in het veld herkennen, hoe kom je aan kennis? Ook verschillende strategieën voor de omgang met landschappelijk erfgoed worden behandeld. Welke referentieperiode kies je? Hoe maak je keuzes tussen natuur en erfgoed? En wat betekent dat concreet voor het beheer? De afweging tussen verschillende waarden is uiteindelijk aan de beheerder. Na deze cursus kunnen die keuzen beter doordacht en onderbouwd gemaakt worden.

Ontwikkelingsgericht aanpak

Deze cursus biedt handvatten om landschappelijk erfgoed op een ontwikkelingsgerichte manier mee te nemen bij natuurbeheer. Niet de wetgeving op het gebied van archeologie, monumenten en landschap staat hierbij centraal, maar de vraag hoe erfgoedwaarden meegenomen kunnen worden bij natuurontwikkeling en het opstellen van beheersvisies. De cursus gaat uit van een landschappelijke benadering van erfgoed. Archeologische waarden en gebouwde monumenten kunnen daar uiteraard bij aan bod komen, maar worden vooral benaderd vanuit hun landschappelijke context.

De praktijk

Deze cursus heeft een middagdeel buiten. We bezoeken een voorbeeldgebied, waar ook enkele opdrachten bij gegeven worden. Ervaringen van de docenten en deelnemers worden daarbij uitgewisseld. Uw eigen vragen en eventueel eigen casus komen aan bod. Hierbij wordt ook aandacht besteed aan praktijkvoorbeelden, onder meer op het gebied van omgang met bewonersgroepen en communicatie.

natuurgebied - cultuurhistorie
Historisch erfgoed
Praktische informatie over aanmelden
Printversie cursusfolder

Na deze cursus heeft u:

  • Een beter beeld van de grote historisch-landschappelijke rijkdom van natuurgebieden

  • Zicht op verschillende manieren waarop cultuurhistorische kennis over een gebied wordt verzameld en geanalyseerd

  • Zicht op de mogelijkheden om landschappelijk erfgoed mee te nemen bij natuurontwikkeling, in beheersvisies en in concreet beheer

  • Handvatten om weloverwogen keuzes te maken in de omgang met landschappelijk erfgoed

Deze cursus bestaat uit:

  • Presentaties over de historisch-landschappelijke rijkdom van natuurgebieden en over het inventariseren van cultuurhistorische kennis
  • Een veldexcursie, met aandacht voor landschappelijk erfgoed, afwegingen en ontwerp
  • Praktijkopdrachten, inclusief een huiswerkopdracht
  • Discussie over opdrachten, maar ook over eigen praktijksituaties
  • Aandachtspunten voor de praktijk, onder meer op het gebied van communicatie, omgang met bewonersgroepen en (strijdige) regelgeving

Benodigde basiskennis: geen.

Geschikte combinaties: gedurfd lanenbeheer.

Cursusdata en locaties:

  • Renkum, 12 februari en 12 maart 2019
  • Boxtel of omgeving, 10 oktober en 7 november 2019

Docenten

Ir. Hans Bleumink en Ir. Jan Neefjes
Ir. Hans Bleumink en Ir. Jan Neefjesbureau Overland
Bureau Overland is gespecialiseerd in landschap en erfgoed, op het raakvlak met natuur(ontwikkeling), waterbeheer en ruimtelijke planvorming – van cultuurhistorische inventarisaties tot de productie van landschapsboeken en het opstellen van erfgoedstrategieën. Overland werkt voor terreinbeheerders, landgoedeigenaren, waterschappen, provincies en het rijk. Recente producten zijn het Handboek Beken en Erfgoed (voor waterschappen en terreinbeheerders) en de landschapsbiografieën voor de vier uitverkozen ‘mooiste natuurgebieden van Nederland’.

Kenmerken van alle cursussen

Het opdoen van inhoudelijke kennis staat centraal in iedere cursus, zowel in de breedte als in de diepte. De basis van ieder onderwerp wordt uitgewerkt tot een flinke diepgang, zodat voor iedereen de eigen kennis wordt aangevuld.

In de cursussen staat praktische toepasbaarheid voorop. Ten eerste wordt veel gebruik gemaakt van praktijkvoorbeelden. Daarnaast wordt stilgestaan bij het toepassen van de kennis binnen uw eigen werk. Dit gebeurt door opdrachten of casussen.

Actuele ontwikkelingen worden gevolgd en meegenomen in de cursussen. Ook is er aandacht voor verbanden tussen onderwerpen en met andere vakgebieden.

De cursussen worden gegeven door ervaren vakmensen, die aandacht hebben voor didactiek.

Er wordt gewerkt met kleine groepen en u krijgt de gelegenheid uw eigen doelstelling en vragen aan te geven. Die worden zoveel mogelijk in de cursus verwerkt, zodat u altijd antwoord krijgt op uw vragen.

De cursussen vinden plaats op geschikte locaties, verspreid door het land. U hoeft dan zo min mogelijk te reizen. Goede bereikbaarheid, liefst per openbaar vervoer, is hierbij een aandachtspunt. Iedere locatie heeft iets unieks.

Meld u hier aan voor deze cursus.

Na aanmelding hoort u of er nog voldoende plaats is en ontvangt u een uitgebreider vragenformulier.

Praktische informatie over aanmelden