Stadsnatuur ontwikkelen

Hoe vorm je gazon om naar bloemrijk gras?

Meer bloemen, meer natuur

Gazon is mooi groen, maar zeer eenvormig. Alle seizoenen zijn hetzelfde en gazon biedt planten en dieren weinig goeds. Op plekken waar het gazon gebruikt wordt voor spelen of lekker lui liggen, of waar het bij de cultuurhistorie hoort of op kleine oppervlakten, is daar niets mis mee. Maar er is veel natuur­winst te behalen door waar het kan gazons om te vormen naar bloemrijk gras. Dit levert zowel biodiversiteit, als een mooi beeld, als een kostenverlaging in beheer op. Kortom een win-win situatie.

Maar een goed gazon bestaat uit een zeer dichte grasmat met maar een paar soorten. Alleen stoppen met maaien levert dan een zeer dichte en eenvormige grasvegetatie op, die niet aantrekkelijk is en nog steeds weinig natuurwaarden heeft. Dat wil dus niemand. Een structuurrijke en kruidenrijke vegetatie is het doel. Vaak zijn maatregelen nodig om het gewenste beeld te krijgen. Maar niet altijd, er zijn uitzonderingen. Volg dit stappenplan om te bepalen wat je het beste kan doen.

Strak gazonBloemrijk gras

Kijk eerst hieronder wat het doel is; wat is het belangrijkste daarin? Volg dan die kleur in de handleiding hieronder.

Natuurwaarde

groene acties

Het doel is de natuurwaarde te verhogen en soorten te ontwikkelen die passen bij de plek (ecologisch gezien).

Mooi beeld

rode acties

Het doel is een kleurrijk beeld met veel bloemen, die ook voor mensen aantrekkelijk zijn.

Kosten besparing

blauwe acties

Het doel is vooral kosten besparen en de natuurwinst is mooi meegenomen.

Schema omvorming gazon

Welke maatregelen zijn nodig?

Als er dus een ‘slecht’ gazon aanwezig is, kan worden volstaan met weinig tot geen maatregelen. Als de zode niet wordt aangepakt, kan soms toch ‘doorgezaaid’ worden, maar dat werkt dus alleen op plekken waar de grasmat open is. Verder is volledig plaggen en afvoeren relatief duur, dus plag echt alleen de grasmat met dichte wortelstructuur eraf.

Als er gekozen wordt voor zaaien, wees dan kritisch op de mengsels. Voor natuurwaarden geen ‘carnavalsmengsels’ met veel uitheemse bloemen, gekweekte varianten en eenjarigen. De natuur heeft daar weinig aan en de kosten zijn nog steeds hoog. Dan liever een goed mengsel plaatselijk of in een lage dichtheid zaaien. Dat geeft ook spontane vegetatie een kans.

Het beheer na omvorming

Een mooi bloeiende vegetatie moet toch af en toe gemaaid worden. Afvoer van maaisel is daarbij wel heel belangrijk, tegen vervilting en verruiging. Afhankelijk van de situatie en de voedselrijkdom moet 1 tot 2 keer per jaar gemaaid worden, vaak eind juni en september of alleen september.

Gazon wordt bloemrijk gras

Omvorming naar bloemrijk gras levert veel voordelen

Voordelen

– gevarieerder en kleurrijk beeld

– meer kansen voor planten

– veel grotere waarde voor dieren

– insecten nemen toe

– lagere beheerskosten

Printversie A4

Meer hierover leren?

In de volgende cursussen wordt ingegaan op deze handleiding;

Meer kleur in groen; natuurinclusief groen; deze handleiding maakt onderdeel uit van deze cursus.

Ecologisch groenbeheer; deze handleiding vormt een opdracht in deze cursus.

Basiskwaliteit Natuur realiseren; waarom deze omvorming gewenst is en waar het aan bijdraagt wordt in deze cursus behandeld.

Natuurgericht maaibeheer; in deze cursus wordt beknopt ingegaan op de omvorming, maar vooral op het vervolgbeheer